Bezelye Nedir?
Bezelye (Pisum sativum), leguminosae (baklagiller) familyasına ait bir bitkidir ve bu bitkinin yenilebilir tohumları bezelye olarak adlandırılır. Genellikle yeşil renkli olan bezelyeler, dünyada yaygın olarak tüketilen, lezzetli ve sağlıklı bir gıda maddesidir. Hem taze hem de kurutulmuş olarak tüketilebilen bezelye, özellikle yaz aylarında taze olarak tüketilse de, genellikle dondurulmuş veya konserve olarak da marketlerde bulunur.
Bezelye Hangi Kategoridedir? Sebze mi, Baklagil mi?
Baklagil Özellikleri
Bezelye, baklagiller familyasına ait olduğu için baklagil sınıfında yer alır. Baklagiller, Leguminosae (veya Fabaceae) adı verilen bir bitki familyasına aittir. Bu familya, tohumlarının içinde büyüdüğü bakla adı verilen özel bir kapsüle sahip bitkileri içerir. Baklagiller arasında fasulye, nohut, mercimek, soya fasulyesi gibi bitkiler yer alır. Bezelye de bu grupta yer alır çünkü tohumları bakla adı verilen kapsüllerin içinde gelişir.
Sebze Özellikleri
Günlük dilde ise bezelye, genellikle sebze olarak kabul edilir. Çünkü mutfakta sebze olarak kullanılır ve yemeklerde genellikle ana öğün olarak ya da yan yemek olarak servis edilir. Bezelye, şeker, protein ve lif bakımından zengin olduğu için sebze sınıfında yer alan gıdalarla benzer özellikler gösterir. Bununla birlikte, besin değerleri açısından bakıldığında, bezelye, bazı sebzelerden daha fazla protein içerir. Bu nedenle, sebze ile baklagil arasındaki sınır bazen belirsiz olabilir.
Bezelyenin Besin Değerleri ve Faydaları
Bezelye, sağlıklı bir diyeti destekleyen birçok önemli besin maddesini içerir. İşte bezelyenin bazı sağlık faydaları:
-
Yüksek Protein İçeriği: Bezelye, özellikle vejetaryen ve vegan beslenenler için önemli bir bitkisel protein kaynağıdır. 100 gram taze bezelye yaklaşık olarak 5 gram protein içerir. Bu, bezelyeyi et ve süt ürünlerinin yerine geçebilecek bir besin kaynağı yapar.
-
Yüksek Lif İçeriği: Bezelye, lif bakımından zengindir ve sindirim sistemini düzenlemeye yardımcı olur. Lifli gıdalar sindirim sağlığını destekler, bağırsak hareketliliğini artırır ve kabızlığı önler.
-
Vitamin ve Mineraller: Bezelye, C vitamini, A vitamini, folik asit, demir ve potasyum gibi önemli vitamin ve mineraller içerir. Özellikle bağışıklık sistemini güçlendiren C vitamini ve hücre onarımı için gerekli olan folik asit açısından zengindir.
-
Düşük Kalori ve Yağ: Bezelye, düşük kalori içeriği ile diyet yapanlar için ideal bir besindir. Yüksek protein ve lif içeriği sayesinde tokluk hissi sağlar, bu da aşırı yeme isteğini engeller.
-
Antioksidan Özellikler: Bezelye, flavonoidler, karotenoidler ve diğer antioksidan bileşikler içerir. Bu bileşikler, serbest radikalleri nötralize ederek, vücuda zarar verebilecek hücresel hasarları engeller. Antioksidanlar, kanser gibi kronik hastalıkların önlenmesine yardımcı olabilir.
Bezelye Nasıl Kullanılır?
Bezelye, hem taze hem de kurutulmuş olarak çeşitli şekillerde kullanılabilir. Taze bezelye genellikle haşlanarak, salatalarda, çorbada veya yan yemeklerde kullanılır. Dondurulmuş bezelye ise özellikle kış aylarında pratik bir seçenek sunar ve derin dondurucuda saklanabilir. Kurutulmuş bezelye ise uzun süre saklanabilir ve genellikle baklagil yemekleri ve salatalarda kullanılır.
Bezelye, aynı zamanda hamur işlerinde ve püre şeklinde de kullanılabilir. Beşamel soslu bezelye ve bezelye yemeği gibi yemekler geleneksel Türk mutfağında yaygın olarak yapılmaktadır.
Sonuç: Bezelye Sebze mi, Baklagil mi?
Bezelye, baklagiller familyasına ait bir bitkidir, bu nedenle teknik açıdan bakıldığında baklagil olarak sınıflandırılır. Ancak, mutfak kullanımında genellikle sebze olarak kabul edilir ve çoğunlukla sebze yemeklerinde kullanılır. Bu karışıklık, besinlerin diyet ve kullanım amacına göre farklı sınıflara ayrılmasından kaynaklanmaktadır. Bezelye, sağlık açısından önemli bir besin kaynağıdır ve her iki kategorinin de avantajlarını taşıyan eşsiz bir gıdadır.
Bulabilirim.com Destek Ekibi